มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ร่วมกับ สป.อว. โรงเรียนวัดชะอวด และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านชะอวด ขับเคลื่อนโครงการ “คลื่นหัวใจจิตอาสา: เรียนรู้วิทยาศาสตร์สู่การดูแลสุขภาพหัวใจของชุมชน” เปิดพื้นที่ให้นักศึกษานำองค์ความรู้จากห้องเรียนสู่การบริการวิชาการ ถ่ายทอดความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ของหัวใจและหลอดเลือด โภชนาการ และทักษะการช่วยชีวิตแก่เยาวชน พร้อมส่งต่อความรู้สู่ครอบครัวและชุมชน สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน SDG 3, SDG 4 และ SDG 17
มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ร่วมกับสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สป.อว.) โรงเรียนวัดชะอวด และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านชะอวด ขับเคลื่อนโครงการ “คลื่นหัวใจจิตอาสา: เรียนรู้วิทยาศาสตร์สู่การดูแลสุขภาพหัวใจของชุมชน” มุ่งส่งเสริมให้เยาวชนเรียนรู้วิทยาศาสตร์เกี่ยวกับสรีรวิทยาของหัวใจและหลอดเลือด โภชนาการ และการดูแลสุขภาพ พร้อมพัฒนานักศึกษามหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ให้สามารถนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ไปประยุกต์ใช้ในการบริการวิชาการแก่ชุมชน ผ่านกระบวนการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริงและการมีจิตอาสาเพื่อสังคม
โครงการดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา นวัตกรรมสำหรับการสอนและการเรียนวิทยาศาสตร์ ภายใต้ โครงการยุวชนอาสา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ตามบันทึกความเข้าใจที่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ โดยมีนักศึกษาจากสำนักวิชาแพทยศาสตร์และสำนักวิชาวิทยาศาสตร์ร่วมกันออกแบบ วางแผน และดำเนินกิจกรรม ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และสุขภาพแก่เยาวชนและชุมชน
โครงการมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อส่งเสริมให้นักศึกษานำความรู้และทักษะจากห้องเรียนไปประยุกต์ใช้ในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพและการป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด ตลอดจนสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ผ่านการบริการวิชาการ (Service Learning) พัฒนาทักษะการทำงานร่วมกับชุมชน ความรับผิดชอบต่อสังคม และจิตอาสา ขณะเดียวกันเยาวชนที่เข้าร่วมโครงการจะได้รับความรู้และทักษะที่สามารถนำไปใช้ในการดูแลสุขภาพของตนเอง ครอบครัว และคนรอบข้างได้
กลุ่มเป้าหมายของโครงการคือนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 โรงเรียนวัดชะอวด จำนวน 30 คน โดยกำหนดการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมในพื้นที่รวม 4 ครั้ง ซึ่งขณะนี้ได้ดำเนินการแล้ว 3 ครั้ง ดังนี้
ครั้งที่ 1 เรียนรู้วิทยาศาสตร์ของหัวใจและหลอดเลือด
วันที่ 5 สิงหาคม 2569 ณ โรงเรียนวัดชะอวด นักเรียนได้เรียนรู้เกี่ยวกับโครงสร้างและสรีรวิทยาของหัวใจและหลอดเลือด ผ่านกิจกรรมและคู่มือการเรียนรู้ที่นักศึกษาในรายวิชาเป็นผู้ออกแบบ โดยมุ่งให้เนื้อหาทางวิทยาศาสตร์สามารถเชื่อมโยงกับการดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวันได้
ภายในคู่มือยังประกอบด้วย ไดอารีสุขภาพ 60 วัน เพื่อให้นักเรียนบันทึกข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับสุขภาพร่างกาย สุขภาพจิต และโภชนาการของตนเองและผู้ปกครอง เป็นกระบวนการที่ช่วยกระตุ้นให้เยาวชนสังเกตพฤติกรรมสุขภาพของตนเองและครอบครัวอย่างต่อเนื่อง และนำความรู้จากกิจกรรมไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
ภาพที่ 1 กิจกรรมเรียนรู้สรีรวิทยาของหัวใจและหลอดเลือด วันที่ 5 สิงหาคม 2569 ณ โรงเรียนวัดชะอวด
ครั้งที่ 2 เรียนรู้โภชนาการเพื่อสุขภาพหัวใจผ่านการลงมือทำ
วันที่ 8 สิงหาคม 2569 ณ โรงเรียนวัดชะอวด กิจกรรมมุ่งสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับโภชนาการที่เหมาะสมต่อสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด โดยนักเรียนได้เรียนรู้หลักการเลือกรับประทานอาหารและลงมือทำ “สลัดโรลเพื่อสุขภาพ” เพื่อเชื่อมโยงความรู้ด้านสารอาหารกับการเลือกเมนูอาหารในชีวิตประจำวัน
กิจกรรมเน้นการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติ (Hands-on Learning) เพื่อให้นักเรียนตระหนักว่าการดูแลสุขภาพหัวใจสามารถเริ่มต้นได้จากพฤติกรรมใกล้ตัว โดยเฉพาะการเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสมและมีคุณค่าทางโภชนาการ
ภาพที่ 2 กิจกรรมทำ “สลัดโรลเพื่อสุขภาพ” เพื่อเรียนรู้โภชนาการสำหรับการดูแลหัวใจและหลอดเลือด วันที่ 8 สิงหาคม 2569 ณ โรงเรียนวัดชะอวด
ครั้งที่ 3 เปิดประสบการณ์วิทยาศาสตร์และทักษะการช่วยชีวิต ณ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
วันที่ 15 สิงหาคม 2569 นักเรียนเดินทางมายังมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เพื่อเรียนรู้ผ่านกิจกรรมปฏิบัติการเกี่ยวกับสรีรวิทยาของหัวใจและหลอดเลือด ณ ศูนย์เครื่องมือวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี พร้อมทั้งฝึกทักษะพื้นฐานด้าน การช่วยฟื้นคืนชีพ (CPR) โดยได้รับความร่วมมือจากวิทยากรและบุคลากรจากศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
นอกจากการเรียนรู้ด้านสุขภาพแล้ว นักเรียนยังได้ศึกษาแหล่งเรียนรู้ ณ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาเทพรัตนราชสุดาฯ (SIRIN MUSEUM) มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เพื่อเปิดประสบการณ์การเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติและความหลากหลายของทรัพยากรในจังหวัดนครศรีธรรมราช ตลอดจนกระตุ้นความสนใจของเยาวชนต่อการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ภาพที่ 3 กิจกรรมปฏิบัติการเกี่ยวกับหัวใจและหลอดเลือด การฝึก CPR และการศึกษาแหล่งเรียนรู้ ณ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ วันที่ 15 สิงหาคม 2569
เตรียมปิดโครงการด้วย “นิทรรศการสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด” สู่ชุมชน
สำหรับกิจกรรมครั้งที่ 4 กำหนดจัดขึ้นในวันที่ 29 สิงหาคม 2569 โดยเป็นการจัดนิทรรศการสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดร่วมกันระหว่างโครงการฯ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านชะอวด และโรงเรียนวัดชะอวด เปิดโอกาสให้นักเรียน ผู้ปกครอง และชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ
ภายในงานกำหนดให้มีบริการตรวจสุขภาพเบื้องต้น เช่น การวัดความดันโลหิตและตรวจระดับน้ำตาลในเลือด กิจกรรมให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด รวมถึง การประกวดเมนูอาหารเพื่อสุขภาพที่นักเรียนร่วมจัดทำกับผู้ปกครอง เพื่อขยายการเรียนรู้จากตัวนักเรียนไปสู่ครอบครัว นอกจากนี้จะมีการมอบเกียรติบัตรแก่นักเรียนที่เข้าร่วมโครงการ เพื่อเป็นการยกย่องและสร้างแรงจูงใจในการนำความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับไปใช้ประโยชน์ต่อไป
กิจกรรมดังกล่าวจึงไม่เพียงเป็นการปิดโครงการ แต่ยังมุ่งให้เป็น จุดเริ่มต้นของ “ยุวชนจิตอาสาด้านสุขภาพ” ที่สามารถนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ไปใช้ในการดูแลสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดของตนเอง ครอบครัว และคนรอบข้าง ตลอดจนมีส่วนร่วมในการสร้างความตระหนักด้านการป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดในระดับชุมชน
จากห้องเรียนสู่ชุมชน เชื่อมโยงการพัฒนาที่ยั่งยืน
โครงการ “คลื่นหัวใจจิตอาสา: เรียนรู้วิทยาศาสตร์สู่การดูแลสุขภาพหัวใจของชุมชน” สะท้อนการนำพันธกิจด้านการเรียนการสอนและการบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยมาบูรณาการเข้าด้วยกัน โดยเชื่อมโยงนักศึกษา เยาวชน ครอบครัว โรงเรียน หน่วยบริการสุขภาพ และมหาวิทยาลัย ให้ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างชุมชนที่มีความรู้และตระหนักถึงการดูแลสุขภาพ
การดำเนินงานสอดคล้องกับ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) โดยเฉพาะ SDG 3: Good Health and Well-being ผ่านการส่งเสริมความรู้และพฤติกรรมเพื่อสุขภาพ การป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด และการสร้างความตระหนักด้านสุขภาพในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน; SDG 4: Quality Education ผ่านการจัดการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่เชื่อมโยงกับสถานการณ์จริง การเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติ และการพัฒนานักศึกษาให้สามารถนำความรู้ไปถ่ายทอดแก่สังคม; และ SDG 17: Partnerships for the Goals ผ่านความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ สป.อว. โรงเรียนวัดชะอวด โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านชะอวด ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ตลอดจนภาคส่วนต่าง ๆ ที่ร่วมกันขับเคลื่อนกิจกรรม
ความร่วมมือดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงบทบาทของมหาวิทยาลัยในการนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และสุขภาพออกจากห้องเรียนสู่ชุมชน พร้อมกับเปิดพื้นที่ให้นักศึกษาได้เรียนรู้จากการทำงานจริง และส่งเสริมให้เยาวชนเป็นกำลังสำคัญในการถ่ายทอดความรู้และสร้างพฤติกรรมสุขภาพที่ดี อันเป็นพื้นฐานของการสร้างชุมชนที่มีสุขภาวะและมีความเข้มแข็งอย่างยั่งยืน