มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ โดยสำนักวิชาวิทยาศาสตร์ ร่วมกับศูนย์บริการวิชาการ จัดกิจกรรมตรวจวัดรังสีคอสมิก ภายใต้โครงการ “การวิจัยรังสีคอสมิกสำหรับเยาวชน” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจบริการวิชาการเพื่อสังคม กิจกรรมนี้จัดขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 โดยได้รับการสนับสนุนจากโครงการ Cosmic-Ray Extremely Distributed Observatory (CREDO Maze) ประเทศโปแลนด์
บรรยากาศภายในกิจกรรมเต็มไปด้วยความสนใจและความตื่นตัวของเยาวชนผู้เข้าร่วม โดยทีมวิทยากรได้สาธิตการใช้เครื่องตรวจวัดรังสีคอสมิก พร้อมอธิบายหลักการทางวิทยาศาสตร์ที่อยู่เบื้องหลังปรากฏการณ์อนุภาคพลังงานสูง เด็ก ๆ ได้มีโอกาสทดลองปฏิบัติจริง ทั้งการติดตั้งอุปกรณ์ การเก็บข้อมูล และการวิเคราะห์ผลเบื้องต้น เสริมสร้างความเข้าใจอย่างเป็นรูปธรรม
นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมเสวนาแลกเปลี่ยนความรู้ โดยนักวิจัยจาก CREDO Maze ร่วมบรรยายถึงความสำคัญของการศึกษารังสีคอสมิกต่อการทำความเข้าใจเอกภพและสิ่งแวดล้อมโลก ก่อให้เกิดแรงบันดาลใจและเปิดโลกทัศน์ด้านวิทยาศาสตร์ให้แก่เยาวชนผู้เข้าร่วมอย่างกว้างขวาง สำหรับปี 2568 นี้ กิจกรรมจะดำเนินไปตั้งแต่เดือนเมษายนถึงกันยายน ครอบคลุมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ เพื่อสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่เข้มข้นและต่อเนื่อง
มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ โดยสำนักวิชาวิทยาศาสตร์ ร่วมกับศูนย์บริการวิชาการ จัดกิจกรรมตรวจวัดรังสีคอสมิก ภายใต้โครงการ “การวิจัยรังสีคอสมิกสำหรับเยาวชน” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจบริการวิชาการเพื่อสังคม กิจกรรมนี้จัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 โดยได้รับการสนับสนุนจากโครงการ Cosmic-Ray Extremely Distributed Observatory (CREDO Maze) ประเทศโปแลนด์ สำหรับปี 2568 กำหนดจัดระหว่างเดือนเมษายนถึงกันยายน โดยกิจกรรมถูกแบ่งออกเป็น 4 ระยะสำคัญ ดังนี้
ระยะที่ 1 การเรียนรู้ด้าน Data Science
เยาวชนผู้เข้าร่วมได้อบรมการใช้ภาษา Python บนแพลตฟอร์ม Google Colab เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ที่ได้จากการตรวจวัดรังสีคอสมิก วิทยากรคือ อาจารย์ ดร.นาวี จรูญโชคอนันต์ อาจารย์ประจำสาขาวิชาฟิสิกส์ พร้อมด้วย นางสาวปิยธิดา รักษามั่น นักศึกษาวิชาเอกฟิสิกส์ ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยวิทยากร บรรยากาศการอบรมเต็มไปด้วยความตั้งใจ เยาวชนได้ฝึกลงมือเขียนโค้ดและจัดการข้อมูลจริงอย่างใกล้ชิด
ระยะที่ 2 การเรียนรู้เครื่องตรวจวัดรังสีคอสมิก (Cosmic Ray Detector)
ผู้เข้าร่วมได้รับความรู้เชิงลึกเกี่ยวกับหลักการทำงานของเครื่องตรวจวัด การเก็บข้อมูล และการวิเคราะห์เบื้องต้น โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ทาเดอุซ วิบิก นักฟิสิกส์จาก CREDO Maze ประเทศโปแลนด์ และ รองศาสตราจารย์ ดร.พรรณศิริ ดำโอ อดัมชึก ถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์จริง ช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชนเห็นความสำคัญของการวิจัยด้านฟิสิกส์อนุภาคพลังงานสูง
ระยะที่ 3 การนำเสนอหัวข้อโครงงานของนักเรียน
นักเรียนได้ออกแบบโครงงานตรวจวัดรังสีคอสมิกในพื้นที่หลากหลาย อาทิ บนภูเขาสูง ภายในถ้ำ บริเวณชายหาด และพื้นที่เกษตรกรรม พร้อมนำเสนอในรูปแบบโปสเตอร์ ณ พื้นที่สาธารณะ เปิดโอกาสให้ผู้สนใจเข้ามาร่วมแลกเปลี่ยนความเห็น มีผู้เข้าร่วมงานกว่า 80 คน บรรยากาศเต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์และความกระตือรือร้น
ระยะที่ 4 การตรวจวัดและพัฒนาโครงงานวิทยาศาสตร์
นักเรียนได้ลงพื้นที่ตรวจวัดตามแผนที่ตนเองออกแบบไว้ในระยะที่ 3 พร้อมทั้งทำความเข้าใจและวิเคราะห์ข้อมูลที่เก็บได้ งานส่วนนี้จะพัฒนาเป็นโครงงานวิทยาศาสตร์ และข้อมูลทั้งหมดจะถูกรวบรวมร่วมกับข้อมูลที่ได้จากเยาวชนในประเทศโปแลนด์และนอร์เวย์ เพื่อนำไปใช้วิเคราะห์และตีพิมพ์ผลงานวิจัยในลักษณะ Citizen Science กิจกรรมนี้ยังคงต่อยอดและดำเนินต่อไปในรอบปีถัดไป เพื่อสร้างเครือข่ายเยาวชนนักวิจัยระดับนานาชาติอย่างยั่งยืน
กิจกรรม “การวิจัยรังสีคอสมิกสำหรับเยาวชน” จัดขึ้นภายใต้โครงการบริการวิชาการรับใช้สังคมของสำนักวิชาวิทยาศาสตร์ ร่วมกับศูนย์บริการวิชาการ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ปี 2568 โดยเชื่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs) ได้แก่ SDG 4: การศึกษาที่เท่าเทียม คุณภาพ และการเรียนรู้ตลอดชีวิต และ SDG 17: ความร่วมมือเพื่อการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน
